در حال بارگذاری 
نگاهی به اهداف ساحت تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی دانشآموزان در مدرسه
- پذیرش آزادانه و آگاهانهی دین اسلام -به عنوان آیین زندگی و مبنای نظام معیار- برای تکیه بر آن، جهت تکوین تعالی، پیوسته هویت خود در راستای تشکیل جامعهی صالح و پیشرفت مداوم آن؛
- تلاش مداوم جهت ارتقای ابعاد معنوی وجودی خویش و دیگران از طریق برقراری ارتباط با خداوند -عبادت و تقیّد به احکام دینی- و دعوت سایرین به دینداری و اخلاق مداری؛
- خودشناسی و دیگرشناسی برای پاسخگویی مسئولانه به نیازها، محدودیتها و پیشرفت ظرفیتهای وجودی خویش و دیگران از طریق درک و اصلاح موقعیت خود و دیگران بر اساس نظام معیار اسلامی؛
- تلاش پیوسته برای خودسازی و اصلاح دیگران بر اساس نظام معیار اسلامی از طریق مهار غرایز طبیعی، تعدیل عواطف و تمایلات، تقویت اراده و خویشتن داری، حفظ کرامت و عزت نفس، کسب صفات و فضایل اخلاقی، پیشگیری از تکوین صفات و رذائل غیر اخلاقی و امربه معروف ونهی از منکر؛
- تلاش پیوسته برای حضور موثر و سازندهی دین و اخلاق در تمام ابعاد فردی و اجتماعی زندگی با التزام عملی به نظام معیاراسلامی -تقیّد عملی به احکام و ارزشهای اسلامی و رعایت اصول و آداب اخلاقی در زندگی روزمره
- فطرت مداری-شروع از معرفت و میل ربوبی سرشته در وجود متربیان-؛
- تعالی مرتبتی -رعایت مراتب تشکیکی تدین و تخلق،با توجه به مراتب دین داری و اخلاق-؛
- جامع بودن بین روش موضوعی -دربعد بینش و دانش دینی- وروش تلفیقی -با سایر ساحتهای تربیت و در بعد نگرش و عمل دینی-؛
- عقلانیت محوری -اصالت دادن به تعقل و عقلانیت، که اسکلت و محور تربیت اعتقادی،عبادی و اخلاقی تلقی میشود-، ضمن توجه به ابعاد عاطفی و عملی -پرهیز از مواجهه صرفا احساسی یا انتخاب دین بر اساس اکراه و اجبار و تلقین محض-؛ یعنی تاکید بر بصیرت دینی؛
- مشارکت و همراهی همهی عوامل -تقسیم کار بین خانواده،مدرسه،مسجد و رسانه-؛
- انعطاف پذیری،تنوع و پویایی -توجه به مقتضیات زمان و مکان،ضمن حفط اصول-؛
- فعال بودن -تاکید بر نقش اصلی متربیان در فرایند و نتیجه-؛
- مسئله محوری -توجه به موضوعات و مسائل زندگی روزمره-؛
- توجه به بعد عاطفی و ولایی دین -بهره مندی مناسب از عواطف ،احساسات و تجارب شخصی برای تعمیق و گسترش تدین-، تولا و تبرا؛
- چند بعدی بودن -پرهیز از تحویل دین داری به یکی از ابعاد آن-؛
- بهرهگیری از میراث غنی و ارزشمند ادبیات کهن برای توسعه و تعالی ارزش های دینی و اخلاقی
اصول ساحت تربیت اعتقادی،عبادی و اخلاقی دانش آموزان در مدرسه
یکی از اصول ساحت تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی، «اصل تحول مداوم»میباشد، مصادیق این اصل عبارتند از:
- حرکت از اصلاح ظاهر به تحول باطن؛
- حرکت از پیامدگرایی به تکلیفمداری؛
- حرکت از تلقین و عادت به تبیین و انتخاب و استدلال؛
- حرکت از ظنّ به اطمینان و یقین؛
- حرکت از ارزیابی بیرونی به ارزشیابی توسّط خود شخص؛
- حرکت از اصلاح محیط- محدودسازی- به سوی مقاومت در مقابل محیط- مصون سازی- وسپس تاثیرگذاری بر آن؛
- حرکت از انگیزههای دنیوی مشروع به انگیزههای اخروی -تصعید-؛
- حرکت از اصلاح فردی به اصلاح اجتماعی؛
- حرکت از ارزشهای عام انسانی به ارزشهای الهی؛
- حرکت از اجبار برنامهای به انتخاب فردی؛
- حرکت از الزام بیرونی به التزام شخصی.
اصل دیگر ساحت تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی «اصل ایجاد توازن» میباشد که مصادیق این اصل عبارتند از:
- تاکید بر پرورش روحیهی نقادی، هم نسبت به مدرنیته و هم، نسبت به سنت؛
- انعطافپذیری نسبت به واقعیات متنوع محیطی و خرده فرهنگها و خانوادهها -ضمن حفظ اصول-؛
- توازن بین ظاهر و باطن؛
- توازن و تلفیق میان اخلاق و دین؛
- تلفیق و ترکیب مناسب و هماهنگ تعلیم و تزکیه؛
- توجّه به خصوصیات فردی و جنسیتی متربّیان، ضمن تاکید بر مشترکات میان آنها؛
- رعایت اعتدال -پرهیز از افراط و تفریط-؛
- تاکید متوازن و سزاوار بر استفاده از روشهای مختلف تربیت اخلاقی و دینی؛
- تاکید متوازن بر تبیین، استدلال، حساسیت و عمل اخلاقی؛
- جمع بین حفظ امور ثابت دینی و پویایی، نسبت به مقتضیات زمان و مکان.
اصل مهم دیگر در ساحت تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی «اصل رعایت اولویت ها- الاهم فالاهم-» میباشد که مصادیق این اصل عبارتند:
- اولویت استدلال بر تعبّد؛
- تقدم پیشگیری بر درمان- تقدّم مبارزه با علت نسبت به برخورد با معلول-؛
- دفع افسد به فاسد؛
- تقدم پیرایش از زشتیهای اخلاقی بر آراسته شدن به زیباییها؛
- تقدم رفع بردفع رذایل و عوامل موثر در آن؛
- تقدم فضل بر عدل-تقدم رحمت بر غضب-؛
- اصالت مصونیّت بر محدودیّت؛
- تاکید بر کاربرد دین و اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی -با تاکید بر مسائل واقعی زندگی متربّیان-.
برگرفته از مبانی نظری سند تحول بنیادین آموزش وپرورش
به کوشش: قاسم محمودی
شکیبا باشید...
