

نشستی صمیمانه با موضوع «کنترل فکر و راههای پیشگیری از انحرافات اخلاقی» با حضور سرکارخانم عبداللهی استاد اخلاق، صبح روز سهشنبه 25 مهر 96 در نمازخانهی دبیرستان برگزار گردید. در این جلسه که دانشآموزان و همکاران علاقهمند حضور داشتند نکات ارزندهای در همین زمینه بیان شد.
بخشی از صحبتهای سرکارخانم عبداللهی:
امروزه بسیاری از روانشناسان، نقش افکار و باورها را در شکلگیری هیجانات و رفتارها، غیرقابل انکار میدانند. افکار صحیح منشاء رفتارهای هنجار و معقول است و افکار منفی، فرد را به چالش میکشند؛ بنابراین کنترل افکار در پیشگیری و درمان انحرافات اخلاقی، نقش اساسی دارند.
همچنین در آموزههای دینی، کنترل فکر، مهم ارزیابی شده و نقش آن در شکلگیری افکار مورد تاکید قرار گرفته است. افکاری که منجر به شکلگیری هیجانات شده و قلب انسان را به تسخیر وسوسهها درآورده و محبت الهی را از دل بیرون میکند.
از نظر فقیهان، افکار وسوسهانگیز به دو صورت است:
1. گاه بدون تحریک شهوت و قصد گناه است و تا مادامی که منجر به گناه نشود معصیت محسوب نمیشود.
2. گاه همراه با تحریک شهوت است که در این مورد همهی مراجع به جز مقام معظم رهبی-حفظهالله- میگویند: به تنهایی این فکرها حرام نیست مگر منجر به گناه شود.
مقام معظم رهبری-حفظهالله- : بنابر احتیاط واجب انسان باید از این کار خودداری کند.
راهکارهای درمانی:
1. انزجار درمانی: شرطیسازی انزجارآور است. یکی از راههای درمان در علم روانشناسی است؛ روشی است که در آن از یک محرک بیزارکننده و دردآور با رفتار یا فکر مورد ابتلا استفاده میشود و کمکم نسبت به آن بیزاری پدید میآورد. مانند:
کش شوک: کشی که دور مچ دست یا بازو بسته میشود و هنگام هجوم افکار منفی چندین بار کشیده و رها میشود تا درد شدیدی ایجاد شود و افکار خاموش گردند.
تصاویر ذهنی: تصور کردن صحنهی یک امر منزجر کنندهی ذهنی مانند یک صحنهی تهوعآور
2. تکنینک ذهنگرایی: یادآوری خاطرات خوش (ترجیها معنوی مانند یک سفر زیارتی) در ذهن و یا به صورت مکتوب و یا یادآوری و نوشتن عوارض افکار منفی و مطالعهی مکرر آن میتواند مؤثر باشد. با مطالعهی خاطرات خوش و یا عوارض افکار منفی میتوان افکار آسیبزا را از ذهن خود خارج کنید.
3. کوبیدن مشت به زمین: با این کار ذهن از افکار منحرف میشود و با گفتن ذکر «لا حَولَ وَلا قُوَّةَ اِلّا بِالله العَلیِّ العَظیم» محل خلوت را ترک کرده و خود را به کاری سرگرم کنید. در این مواقع گفتوگو با دوستان، مشارکت در عبادتهای جمعی مانند نماز جماعت، جلسات دعا و ... مقید است.
4. روی آوردن به نماز، دعا و نیایش: نیایش در روح و جسم انسان اثر دارد و انسان را از فحشا و منکر باز میدارد.
5. اجتناب از دیدن تصاویر تحریککننده: با توجه به روایت «نگاه نامحرم تیر مسمومی ازتیرهای شیطان است.» از دیدن تصاویر تحریک کننده اعم از نگاه به نامحرم، تصاویر و فیلمهای محرک خودداری کنید؛ زیرا این تصاویر در شکلگیری افکار انحرافی مؤثر است. عادت کردن به دیدن این تصاویر باعث شکلگیری وسواس فکری شده و فرد را از کنترل بر افکار خویش ناتوان میکند. حذف محرکهای دیداری، نقش مهمی در کنترل افکار و انحرافات اخلاقی دارد.
6. پر کردن اوقات فراغت و اشتغال: امام علی-علیهالسلام- میفرماید: «اگر نفس را به کاری مشغول نکنی، او تو را به کاری مشغول خواهد کرد.». همچنین شهید مطهری-رحمتالله- میفرماید: «کار باعث جلوگیری از گناه و معصیت است.»
7. ورزش: در سلامت و پیشگیری از انحرافات بسیار مؤثر است.
8. آب سرد: شست بدن با آب سرد در کنترل غرایز جنسی و تعدیل آن نقش مهمی دارد.
9. پرهیز از تنهایی: تا زمانی که خواب بر فرد غلبه نکرده است، به بستر نروید.
10. فضاسازی معنوی: نصب تصاویر حرم اهل بیت-علیهمالسلام- و روایات شریف آنها را در محل دید در اتاق؛ تا به محض هجوم افکار شیطانی، با سلام به اهل بیت-علیهمالسلام- خود را ازن افکار برهانید.
*********************
نکات طلایی:
از گوش کردن به موسیقی، تماشای برنامههای بیهودهی تلویزیون، سرگرم شدن به تلفن همراه بپرهیزیم.
وقت خود را به جای خواندن رمان و کتابهای بیمحتوا به خواندن کتابهای خوب، قصهی شهدا، علما و ... صرف کنیم.
روزه گرفتن و نماز خواندن از مؤثرترین راههای غلبه بر هوی و هوس است.
تنهایی، وسوسه و رفیق بد ما را به هلاکت میرساند.
تفکر عبادت عظیم است. به نعمتهایی که خدا به ما ارزانی داشته است فکر کنیم.
میل جنسی با تخیل شروع میشود، بنابراین باید افکار را مهار کرد. مواظب اندیشههای باطل جنسی یا القائات شیطانی باشیم.
منفیبافی نکنیم، حسادت نورزیم، حسرت گذشته را نخوریم، مقایسه کردن و گیرکردن در چالههای گذشته امید به آیندهای روشن را از ما میگیرد.
خیالبافی و مثبتبافی غلط نداشته باشیم، واقعبین باشم.
آسیبها از فکر بد شروع میشوند. فکرهایمان را خوب کنیم...
تاریخ انتشار: 1396/07/25
شکیبا باشید...