در حال بارگذاری

آداب همسرداری در سیره‎ی فاطمی

مقدم داشتن همسر بر خود

وقتی زن و مرد به عقد یکدیگر درآمدند، خداوند محبت آن دو را به دل یکدیگر می‏‎اندازد. گویی یک روح در دو بدن می‏‎شوند. و از این پس، برای گرم‏‎تر کردن کانون خانواده به نکات فراوانی می‏‎بایست توجه شود. از جمله‎ی آن‏‎ها ایثار و از خودگذشتگی است؛ به این معنا که برای تأمین و تداوم سعادت خانواده، دیگری را بر خود مقدم داشته، برخی از حقوق خود را نادیده بگیرد.

 

در یک صبحگاه، امام علی -‏علیه‎السلام- به همسر عزیزش فرمود:

 

فاطمه جان! آیا غذایی داری تا از گرسنگی بیرون آیم؟

 

فاطمه -سلام الله علیها- پاسخ داد: نه. به خدایی که پدرم را به نبوت و شما را به امامت ‏برگزید سوگند، دو روز است که در منزل غذایی کافی نداریم، آن چه بود به شما و فرزندانم دادم و خود از غذای اندک موجود، استفاده نکردم.

 

امام -علیه السلام- با تاسف فرمود: فاطمه جان! چرا به من اطلاع ندادی تا به دنبال تهیه‎ی غذا بروم؟

 

فاطمه ‏-سلام الله علیها- فرمود: «ای اباالحسن! من از پروردگار خود حیا می‏‎کنم که چیزی را که تو بر آن توان و قدرت نداری، از تو درخواست نمایم.» [1]

 

 

تقسیم کار در زندگی

یکی از عوامل شادابی و تکامل خانواده‏‎ها تعیین حدود مسئولیت افراد در خانواده است. البته، تعیین این مسئولیت‏‎ها بنا بر شایستگی‎ها و توانمندی‎‏هایی است که خداوند در انسان به ودیعه نهاده است. با تقسیم کار، عدالت اجتماعی در محیط خانواده سعادت می‎آفریند و زن را از دخالت در اموری که سزاوار نیست ‏باز می‏‎دارد.

 

روشن است در مواردی خروج زن از خانه ضرورت پیدا می‎کند. مثل مواردی که آن بانوی بزرگوار برای دفاع از حقوق غصب شده‎ی خود و شوهرش به مسجد یا دارالخلافه رفت و یا امور ضروری دیگر. و در آن‎چه از آن مذمت ‏شد، بیرون رفتن‎های غیر ضروری دختران و زنان است که قطعا پیامدهای ناگواری به دنبال خواهد داشت.

 

امام باقر -علیه السلام- فرمود:

«حضرت فاطمه -سلام الله علیها- کارهای منزل را با حضرت علی ‏-علیه السلام- این‏‎گونه تقسیم کردند: خمیر کردن آرد و تمیز کردن و جارو زدن منزل به عهده‎ی فاطمه -سلام الله علیها- باشد و کارهای بیرون منزل از قبیل جمع‏‎آوری هیزم و مواد اولیه‎ی غذایی را علی‏ -علیه السلام- انجام دهد.»

 

در این باره امام صادق ‏-علیه السلام- فرمود:

«این تقسیم کار با اشاره‎ی رسول خدا -صلی الله علیه و آله و سلم» انجام گرفت، آن‏گاه که رسول خدا -صلی الله علیه و آله و سلم- فرمود: کارهای داخل منزل را فاطمه و کارهای بیرون منزل را علی ‏انجام دهد.

 

حضرت زهرا -سلام الله علیها- با خوشحالی فرمود: «جز خدا کسی نمی‏‎داند که از این تقسیم کار تا چه اندازه خوشحال شدم؛ زیرا رسول خدا مرا از انجام کارهایی که مربوط به مردان است ‏بازداشت.» [2]

 

و شاید خوشحالی آن حضرت از این جهت ‏بود که از برخورد با نامحرم به دور خواهد ماند، چه این‏که کار کردن غیر ضروری زنان و اختلاط زنان با مردان با روح تقوا بیگانه است.

 

در روایتی دیگر آن حضرت در پاسخ پدر بزرگوارشان که پرسیده بود: «در کدام لحظه زن به خداوند نزدیک‏تر است؟ فرمود: «نزدیک‏‎ترین حالات زن به خداوند زمانی است که در خانه‎ی خود می‏ ماند.» [3]

 

 

رعایت ادب و احترام نسبت ‏به همسر

در روایتی آمده است آن حضرت ملاک و معیار ارزشمندی انسان را در مهربانی با همسر و نرمی با دیگران ذکر کرده است:

 

«بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم‎‏تر و مهربان ‎تر باشد و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با زنان خود مهربان و بخشنده‏‎اند.» [4]

 

و آن‏گاه که می‏‎خواهد شدت علاقه و وفاداری خود را به شوهر مظلومش ابراز نماید می‏‎فرماید:

 

«علی‏ جان! جانم فدای تو، و جان و روح من سپر بلاهای جان تو، ای اباالحسن! همواره با تو خواهم بود، اگر تو در خیر و نیکی به سر می‎‏بری با تو خواهم زیست و یا اگر در سختی و بلاها گرفتار شدی باز هم با تو خواهم بود.» [5]

 

به خلاف عشق‏‎های ظاهری و دروغین، که تنها در هنگام عافیت و شادی ابراز می‎‏شود، نه در هنگام مشکلات و ناراحتی‎‏ها.

 

 

 

پی‎نوشت‎ها:

1. بحار الانوار، ج ۳۷، ص ۱۰۳ و  ج ۹۳، ص ۱۴۷.

2. وسایل‏ الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۲۳.

3. بحار الانوار، ج ۴۳، ص ۹۲.

4. نهج‏ الحیاه، ص 157.

5. همان، ص 147.


تاریخ انتشار: 1394/12/05


شکیبا باشید...