در حال بارگذاری 
نکات طلایی و مهم برای افزایش تمرکز در هنگام مطالعه درسها
1.طرح سؤال
طرح سؤال پیش از مطالعهی دقیق، فرد را وادار میکند تا به طور فعالانه و با تمرکز، دقت کافی، انگیزه و علاقه، به مطالعه بپردازد. طرح سؤال هنگام مطالعه، یکی از روشهایی است که خواننده را فعال و به طور عمیق او را درگیر مطالعه میکند و سبب برانگیختن جدیت و تلاش وی به هنگام مطالعه میشود. فرد برای یافتن پاسخ سؤالات خود، بایستی تمرکز حواس خود را حفظ کند؛ زیرا در هنگام مطالعه، نمیتوان بدون تمرکز، پاسخ سؤالات را پیدا کرد. بعد از خواندن مطلب و با طرح سؤال، توان میزان فراگیری خود را ارزشیابی کرده، به نقاط قوت و ضعف خود پی میبرید. طرح سؤال، سبب ایجاد نظر انتقادی نسبت به مطالب در فرد میشود و موجب میشود تا خواننده در مطالعات بعدی، برای از بین بردن نقاط ضعف خود، با دقت و تمرکز بیشتری مطالعه کند.
2. جِدیت در مطالعه
به محض نشستن پشت میز مطالعه، خواندن را با جدیت شروع کنید؛ زیرا اگر سریع مشغول به کار مطالعه شوید، تمرکز حواس زود به دست می آید. این ضرب المثل چینی را به یاد داشته باشید که «فتح ستارگانی که هزاران فرسنگ از ما دور هستند، با برداشتن قدم اول، امکان پذیر است». شک و تردید، موجب حواسپرتی یا ایجاد تخیلات واهی میشود. اجازه ندهید چیزی جز مطالعه، ذهن شما را مشغول کند. تصمیم بگیرید و مقدار زمانی را برای مطالعه مشخص کنید و خود را به مدت زمانی خاص محدود کنید. جدی باشید و با علاقه و انگیزه مطالعه کنید تا هنگام مطالعه، دچار حواس پرتی نشوید.
3. استفاده از راهنما به هنگام مطالعه
یکی از شیوههای برقراری تمرکز حواس، استفاده از یک راهنما، چون انگشت سبابه، مداد و... به هنگام مطالعه است؛ زیرا استفاده از یک راهنما هنگام مطالعه، باعث تمرکز حواس بهتر، عادت به روان خواندن، جلوگیری از برگشت برای دوباره خواندن و اتلاف وقت و جلوگیری از خستگی چشم و ذهن میشود.
4. خط کشیدن زیر مطالب مهم
استفاده از این روش، یکی از شایعترین روشهایی است که اغلب دانشجویان از آن استفاده میکنند. هنگام مطالعه، با استفاده از یک مداد، و مطالب مهم و اساسی را علامتگذاری کنید؛ زیرا برای مشخص نمودن مطالب مهم و اساسی، خط کشیدن زیر آنها لازم است.
5. داشتن علاقه به مطالعه
علاقه به مطالعه، یکی از شرایط اصلی و اساسی ایجاد تمرکز حواس، هنگام مطالعه است. وقتی خواننده به موضوعی علاقهمند میشود، خودبه خود بر آن تمرکز میکند؛ بیشتر دقت میکند و به راحتی مطالب را به حافظه میسپارد و بعد هم خیلی راحت آن را به خاطر میآورد. سعی کنید با ایجاد انگیزههای نیرومند و در نظر گرفتن هدفهایی که برایتان مهم و جالب توجه است، نسبت به مطالعه، شوق و علاقه پیدا کنید. موقعیتهایی را که نمیتوانید در آنها تمرکز حواس داشته باشید، تجزیه و تحلیل کنید.
6. تعیین زمان و مکان مطالعه
یکی از راههای برقراری تمرکز حواس، این است که مطالعه در ساعتی از روز انجام گیرد که برای فرد، مناسبتر است؛ اما تخمین مناسبترین زمان برای مطالعه، کاری دشوار است و به عادات فرد بستگی دارد. برخی افراد عادت دارند تا نیمههای شب بیدار بمانند و با استفاده از سکوت و آرامش شبانه، با خیال راحت و آسوده مطالعه کنند؛ اما برخی دیگر عادت دارند شب زود بخوابند و صبح زود از خواب بیدار شوند و به مطالعه بپردازند. با این توصیف، تعیین زمان و مقدار مطالعه، باعث آگاهی از تمام زمینه مطالعه، برقراری تمرکز، عدم سردرگمی، جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی و فهم بهتر مطالب میشود.
7. یاد بگیر که بگویی نه
زمانی که تصمیم گرفتید مطالعه کنید، اما دوستان شما درخواست میکنند که دور هم جمع شوید و بازی کنید، هنر گفتن نه را در خود تقویت کنید.
8. ترک افکار منفی و داشتن افکار مثبت
مطالعهی عمیق و یادگیری ثمربخش، وقتی حاصل میشود که فرد، تصور مثبتی از خود داشته باشد و به خود اعتماد کند؛ زیرا اعتماد به خود، مهارت و نیرو را افزایش داده، مغز را سالمتر میکند. وقتی میخواهید کاری انجام دهید، از گفتن کلماتی مانند نمیخواهم، نمیدانم و نمیتوانم، بپرهیزید و جملهی «این کار محال است» را از دفتر زندگی خود خط بزنید. ترس، بدگمانی و بیارادگی را از خود دور کنید و هرگز به خود اجازه ندهید تا هیجانات و افکار منفی، شما را در خود غرق سازد و تمرکز حواس شما را مختل کند. اعتماد به نفس داشته باشید و پیوسته با خود تکرار کنید که قادر به انجام هر کاری هستید و بدین طریق، تفکر مثبت را در خود پرورش دهید.
9. کاستن حواس پرتی های ناشی از شرایط بدنی
خواب نامنظم و فعالیتها و عادات غذایی نادرست، میتوانند از علائم و مشکلات مربوط به تمرکز باشند؛ باید بدانید که صبحانه کافی و مقوی، نقش مهمی در ایجاد و برقراری تمرکز حواس در طی روز خواهد داشت. در اولین غذای روز، همراه با کربوهیدرات، پروتئین نیز میل کنید؛ مثل تخممرغ، ماهی، پنیر یا خشکبار. سعی کنید به این ضربالمثل عمل کنید: «صبحانه را مانند پادشاهان، ناهار را مانند شاهزاده ها و شام را مانند فقرا صرف کنید».
10. یادداشت برداری هنگام مطالعه
یادداشتبرداری، نوعی تکرار درست است که هم سبب تمرکز حواس و هم موجب بیشتر به خاطر سپردن مطلب میشود. یادداشتبرداری خوب، کاری جدی و فعال است که موجب اندیشیدن میشود. در برقراری تمرکز حواس برای نوشتن، هماهنگی چشم و مغز (به منزلهی نوعی یادگیری تجسمی چند بعدی) عاملی بینظیر است که تمرکز حواس را تقویت کرده، فهم مطالب و سرعت یادگیری را افزایش نباشید.
11. برای تمرکز حواس، به دنبال سکوت مطلق نباشید
یکی از باورهای بسیار نادرست برخی از شما این است که برای تمرکز حواس، باید در سکوت مطلق باشید. واقعیت این است که هر چه محیطی ساکتتر باشد، برای تمرکز حواس بهتر است و ما محیطی را برای مطالعه انتخاب میکنیم که سروصدای کمتری داشته باشد؛ اما به هیچ عنوان نباید در جست وجوی محیطی باشیم که سکوت مطلق بر آن حکم فرما باشد. بهترین مکان برای مطالعه، جایی است که سر و صدا در آن از بقیهی جاهای موجود کمتر باشد؛ مثلاً اکنون میخواهید مطالعه کنید و تنها مکانی که در اختیار دارید، اتاقی است که در آن تلویزیون روشن است؛ مسلما این محیط، ایدهآل نیست؛ اما شما در دورترین نقطهی اتاق از تلویزیون و پشت به آن بنشینید و مطالعه کنید. در این حالت، شما از بهترین شرایط ممکن برای مطالعه استفاده کرده اید.
12. نظم مکانی، تمرکز حواس را تقویت می کند
اخیرا ژاپنیها تحقیقات جالبی را روی یک گروه هزار نفری انجام دادهاند. در این تحقیق، کودکان ده سالهای که از بهرهی هوشی، استعداد و توانایی ذهنی نسبتا یکسانی برخوردار بودهاند، هر کدام در محیط متفاوتی از دیگران قرار گرفتند. محیط مطالعهی نفر اول، بسیار درهم ریخته و شلوغ بود. اتاق نفر دوم، آشفتگی نسبتا کمتری داشت و اتاق نفر سوم نسبت به نفر دوم، کمی منظمتر و با وسایل کمتری بود و به همین ترتیب تا نفر هزارم که اتاق بسیار منظم و مرتبی، با حداقل وسایل داشت؛ کتابهای یکسانی به همه دادند و به هر یک، فرصت مناسبی برای مطالعه در اتاقهای مخصوص داده شد. بعد از پایان زمان تحقیق، نتیجهی تحقیق اینگونه بود:
میزان مطالعه، بازدهی، میزان به خاطر سپاری و تمرکز، با میزان نظم و ترتیب اتاقها، نسبت مستقیم داشت؛ یعنی هر فردی که در اتاقی با اسباب و وسایل کمتر، مرتبتر و منظمتری قرار گرفته بود، بازدهی کمّی و کیفی بیشتری را در مطالعه خود نشان می داد.
13. تکنیک «حالا این جا باش»
به احتمال زیاد، این فن ساده و فریبنده، بسیار مؤثر است؛ یعنی هر وقت متوجه میشوید که فکرتان از موضوع منحرف شده، به خودتان بگویید حالا اینجا باش و به آرامی توجهتان را به جایی که میخواهید، برگردانید.
14. تسلیم حواسپرتیهای بیرونی نشوید
وقتی در اتاقی نشستهاید، اگر شخصی در را محکم و با سر و صدا بست، رویتان را به سمت او برنگردانید؛ بلکه ذهنتان را به آن چیزی که مقابل شماست، متمرکز سازید. این کار را در موقعیتهای متعدد، مانند موارد زیر تمرین کنید:
در کلاسهای درس بگذارید افراد بیایند و بروند و سرفه کنند؛ بدون این که کوچکترین نگاهی به آنها بکنید؛ گویی آنجا نیستید. بین خودتان و استاد، تونل برقرار کنید. وقتی با کسی در حال گفتوگو هستید، توجهتان را به او معطوف کنید؛ به صورتش بنگرید و به گفتههایش توجه کنید و بقیهی دنیا را از ذهنتان بیرون کنید.
15. کنترل صحبت با خود به هنگام مطالعه
خیلیها نمیدانند که ما به هنگام انجام تکالیف، به شکل خاموش، با خودمان صحبت میکنیم. صحبت با خود، میتواند فعالیتها و رفتارهایی را در ما برانگیزد و ما را مورد تشویق قرار دهد و به سروسامان دادن آنچه بعد انجام میدهیم، کمک کند.
واحد مشاورهی دبیرستان علوم و معارف اسلامی هدی
تاریخ انتشار: 1395/10/20
شکیبا باشید...
