در حال بارگذاری 
حسن معاشرت، مصاحبت نیکو و رفتار پسندیده از دستورات مورد تأکید قرآن کریم، پیامبر اکرم -صـلی الله علیه و آله- و پیشـوایان مـعصوم -علیهم السلام- میباشد. بررسی آداب و احکام معاشرت در کلام هریک از ائمّه اطهار-علیهم السلام- راه گشای مسیر سعادت انسانهای مؤمن است؛ به ویژه آن که جنبههای آداب معاشرت در سخنان امام مجتبی -علیه السلام- به عنوان دومین امام شیعیان کمتر مـورد توجه قرار گرفته و بـحث و بـررسی پیرامون آن میتواند برای هر سالکی مثمرثمر واقع شود. امام حسن -علیه السلام- «سرور جوانان اهل بهشت» و نیز «کریم اهل بیت» نامیده شد و همین رفتار کریمانه و ادب برخورد و بزرگ منشی و رعایت آداب معاشرت این امام زبانزد عام و خاص بـوده است. امام حسن -علیه السلام- در مورد ضرورت تربیت روحی و معنوی انسان و تغذیهی روان او میفرماید: در شگفتم از کسی که دربارهی غذای جسمانی خود فکر و اندیشه میکند و لیکن دربارهی نیازمندیهای روح و جان خویش نمیاندیشد؛ در نتیجه، شـکم خود را از غذاهای زیان بخش حفظ میکند، ولی برایش اهمیتی ندارد که افکار پلید و ناپسند در روان او وارد شده و وجودش را در معرض افکار پست و انحرافی قرار دهد. اندیشمندان، استادان، معلمان و رهبران جامعه پس از خانواده نقش بسیار مهمی در بارور کردن اندیشه و تـربیت فـکری انسان بر عهده دارند. امام حسن -علیه السلام- که خود از بزرگ ترین مربیان تاریخ هستند در این مورد میفرمایند: «اگر میخواهید نیازهای علمی و روحی خویش را برطرف کنید، آنها را از اهلش بخواهید. به حضرت عرض شد آنـان چـه کسانی هستند: امام -علیه السلام- فرمودند: «همانهایی که خداوند در قرآن آنها را یاد کرده و فرموده: تنها خردمندان و صاحبان اندیشه پند میگیرند و آنان همان اندیشمندان و عقلای جامعه هستند.»
سپس امـام -عـلیه السلام- از جد بزرگوار و پدر ارجمندش به عـنوان پدران مـعنوی این امت یاد میکنند و میفرماید: « محمد و علی دو پدر این امت هستند. خوشا به حال کسی که حق آنان را بشناسد و پیرو آن دو در همهی احوال باشد که اگر چنین بود، خدای تعالی او را از برترین سـاکنان بـهشت قرار میدهد و در پرتو کرامـات و عـنایات خویش خوشبخت میگرداند.» همچنان که پدر، دلسوز تربیت و رشد فرزند خود میباشد، این بزرگواران نیز همواره با دلسوزی پدرانه به دنبال دست یابی امت به رشد و رستگاری بودهاند.
شأن «مربی بودن» میطلبد که او عشق بـه تـربیت و رشد و دغدغهی اصلاح و پیشرفت معنوی متربی خود داشته باشد. همگام بودن روحی و معنوی از مهم ترین ویژگیهای یک مربی موفق است. محبت، دوستی و صمیمت در راستای تعلیم و آموزش و تربیت از ارکان بلافصل شخصیتی متربی است. امـام مـجتبی -علیه السلام- در این باره میفرماید: «خویشاوند، کسی است که مهر و محبت قلبی او را به انسان نزدیک کند، گرچه از نظر نسبی دور باشد و بیگانه، کسـی است که نبودن مهر و صفا و ارتباط قلبی او را دور کرده است، گرچه از حیث نسب نـزدیکترین فـرد بـه انسان باشد. همانا چیزی از دست به تن نزدیک تر نیست، ولی در صورت خیانت دست یا فاسد شدن، آن را از بدن جدا مـی کنند و این نـزدیکترین عضو به بدن، بیگانه میشود.»
امام -علیه السلام- ارتباط صمیمی و محبت قلبی را بر ارتـباط ظـاهری و نـسبی مقدم داشته و آن را ریشه دارتر از سایر ارتباطات قلمداد مینماید و یا گاهی مربی در مقام قضاوت قرار میگیرد که بـاید به بهترین شکل بین رهجویان خود رعایت عدالت کند، حتی اگر آنها خـردسال و کودک باشند؛ چنان که در روایتی آمـده اسـت: روزی دو کودک خردسال، هر کدام خطی نوشته بودند و برای داوری در میان آنها و انتخاب بهترین خط، به حضور امام حسن -علیه السلام- آمدند. علی -علیه السلام- که ناظراین صحنه بود، به فرزندش امام حسن -علیه السلام- گفت: «فرزندم! دقت کن چگونه داوری کنی؟ چراکه این خود یک نوع قضاوت است و خداوند در روز قیامت دربارهی آن از تو سؤال میکند.»
امام حسن -علیه السلام- یک مربی تمام عیار بود که تمام گفتار و سخنان او برای تمام عالمیان در هر زمان و مکان، الگویی جامع و کامـل اسـت. چه معلمان و چه متعلمان همگی با مطالعهی این کلامهای گهربار که پر از نکات ادبی و تربیتی است به نوعی در محضر آن بزرگوار در حال «تربیت شدن» میباشند.
منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه
تاریخ انتشار: 1395/09/06
شکیبا باشید...
