در حال بارگذاری 
یادگیری مشارکتی یک روش تدریس موفق در گروه های کوچک است در این روش، در هریک از گروهها، دانشآموزان با توانایی های متفاوت و با استفاده از فعالیتهای یادگیری گوناگون درک خود را نسبت به موضوع درسی بالا میبرند.
یادگیری یک فرایند اجتماعی است و فعالیتهای یادگیری برای رسیدن به مرحلهی تولید اندیشه و اطلاعات حیاتی است. این فکر را "ژان پیاژه"، که از محققان پیشگام در زمینهی تعیین تحول فکر به شمار میرود، تایید میکند.
پیاژه نشان داده است که بیشتر آموختههای مهم ما حاصل تعامل با دیگران است. اگر دانشآموزان در مورد یک کتاب، یک تکلیف و با یک مسئله فقط نظرات، واکنشها و پرسشهای خود را داشته باشند، یادگیری آنان به اندازهی زمانی که به نظرات دیگران نیز دسترسی داشته باشند، پربار نخواهد بود. عمدهترین هدف این روش کوشش برای دستیابی به فعالیتهای عالی ذهنی است.
آموزگاران در مدارس با سه موقعیت آموزشی رو به رو هستند که در بیشتر موارد یکی از آنها را انتخاب میکنند. ممکن است در هر کلاس آموزگاران دروس را به نحوی سازماندهی کنند که دانشآموزان وادار شوند برای برنده شدن تلاش کنند. همچنین، آنان به دانش آموزان اجازه می دهند که برابر با میل خود به یادگیری بپردازند و در برخی موارد، آموزگاران دانش آموزان را به صورت سازماندهی می کنند که در قالب گروه هایی با یاری یک دیگر مطالب درسی را فرا می گیرند. ولی در بیشتر موارد دیده میشود که در کلاسها دانشآموز به تنهایی کار میکند. به هر کدام از دانشآموزان گفته میشود که سرت به کار خودت باشد. با بغل دستی صحبت نکن و..
امروز میبینم که بیشتر فعالیتهای یادگیری از طریق همیاری ترغیب میشود زمینهی دانشی و عاطفی و اجتماعی به هم پیوند میخورند و جنبههای گوناگون شخصیت فراگیرندگان مورد تایید قرار می گیرند. روشهای آموزشی فردی و رقابتی در برنامهی آموزشی جایگاه خاصی دارند ولی باید به وسیلهی یادگیری مشارکتی متعادل گردند. هر یک از اعضای گروه، نه تنها مسئول یادگیری آن چیزی است که تدریس شده است بلکه مسئول کمک به یادگیری سایر اعضای گروه خود نیز هست تا بدین ترتیب فضای از پیشرفت تحصیلی ایجاد شود. موفقیت این روش در طول 50 سال، مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته و تاثیر البته در زمینههایی از قبیل بهتر شدن رفتار دانشآموزان و حضور آنها در مدرسه، افزایش اعتماد به نفس و انگیزه، دوست داشتن مدرسه تحقیقات نشان میدهد که وقتی دو عنصر کلیدی یعنی یعنی اهداف گروهی و مسئولیت فردی با هم مورد استفاده قرار گیرند. نتایج پیشرفت تحصیلی کاملا مثبت و محرز میشود و دانشآموزانی که با هم کار میکنند یکدیگر را دوست خواهند داشت و بیشتر دانشآموزان کلاس که دارای ناتواناییهای یادگیری هستند، در اثر استفاده از این راهبرد با سایر هم کلاسیهای خود در کلاس روابط بهتری پیدا میکنند.
به باور ویگو تسکی، فرآیندهای عالی ذهنی در انسان از راه تعامل اجتماعی شکل میگیرد. پیروان نظریهی سازندگی نیز بر همین باورند، بنابرین مشارکت اجتماعی را یکی از شرایط مهم یادگیری به شمار میروند. طبق این باور، بسیاری از مسائل را که هیچ یادگیرنده ای به تنهایی نمیتواند آنها را حل کند، از طریق تبادل اندیشه و مشارکت گروهی یادگیرندگان حل میشوند. درگذشته این گونه تصور میشد که کلاس درسی ساکت که دانشآموزان تنها به سخنان آموزگاران گوش میدهند، بهترین فضا و شرایط رابرای یادگیری دانشآموزن فراهم میآورد.
به منظور داشتن یک کار گروهی موفق مهمترین عامل، آموزش کار به دانشآموزان میباشد که باید هدف مشترک در کار گروه را بدانند و با تقسیم کار و وظایف اختیارات آشنا شوند.
یکی از پیامدهای کلیدی فعالیت گروهی بحث گروهی است. حسن این روش آن است که شاگردان در فعالیت یاددهی- یادگیری فعالانه شرکت میکنند و مسئولیت یادگیری را خود برعهده میگیرد. آنها در جریان بحث با افراد گروه خود و با گروههای دیگر، یاد می گیرند که چگونه تفکرات و بینشها و نظرات خود را به دیگران ابراز کنند، چگونه از آنها دفاع کنند و یا چگونه مودبانه نظرات دیگران را بپذیرند. این روش در امر تقویت توانش ارتباطی دانش آموزان بسیار موثر است.
آنها با این روش یاد میگیرند که:
- عقاید خود را در قالب بیانات شفاهی سازماندهی و ابراز کنند.
- اندیشههای دیگران را با گوشدادن دقیق به صحبتهایشان دریافت و ارزیابی کنند.
- تفکر انتقادی و بالعکس انتقادپذیری را در خود پرورش دهند.
- روش های ایجاد رابطهی مطلوب اجتماعی از راه زبان شفاهی را درست به کار ببرند.
در واقع بحث گروهی، دانشآموزان را برای مشارکت مفید در فعالیتهای اجتماعی آماده میکند و به آنها میآموزد که به دقت گوش کنند و با دقت صحبت میکنند.
جانسون و همکارانش ادعا میکنند که بهرهگیری از روشهای یادگیری مشارکتی دست کم دو دشواری ممکن را از بین میبرد: افت پیشرفت تحصیلی و افزودهشدن گوشهگیری، از خود بیگانگی، بیهدف و ناراحت بودن در فعالیتهای جمعی و این روشی است بر نگرش مثبت به مدرسه میافزاید، سبب بالا رفتن اعتماد به نفس شده و روابط فردی بین دانشآموزان را بهبود میبخشد.
برای گریز از گوشهگیری گروههای یادگیری، الزامی است گروهها با یکدیگر ارتباط داشته باشند، کارهایشان را به هم نشان دهند و در صورت نیاز از کارهای یک دیگر دیدن کنند و الگو بگیرند.
فعالیتهای گروهی باعث می شود که بیش از حد انتظار بیاموزند زیرا یاد دادن به دیگران به فرد کمک میکند تا آموختههای خود را بهتر بفهمد. افراد دارای مسئولیت متقابل نسبت به یک دیگر میشوند و مهارتهای اجتماعی به صورت مستقیم آموخته میشود.
برای ایجاد گروههایی که آمیزه و مخلوطی از مهارتها ویژگیهای گوناگون دانشآموزان رادارا باشند، در هر دانشآموز باید ویژگیهای زیر را در نظر گرفت:
میزان پیشرفت تحصیلی
میزان استعداد
نگرش به کار و فعالیت
قومیت
شخصیت(از قبیل درون گرا یا برون گرا)
طبقه اجتماعی
جنسیت
نیازهای ویژه
دانش آموزان از راه با هم کار کردن برای رسیدن به هدفی مشترک، متوجه تفاوتهای مردم با خودشان می شوند
کیفیت کار هر دانش آموز بر اثر در آمیختن با دیدگاه های متفاوت با خودش، بهتر میشود و پیشرفت میکند.
دانشآموزان سختکوش میتوانند الگو های مثبت برای دیگران بشوند.
گوناگونی فکر و اندیشه افزایش مییابد.
از آنجا که در این نوع همکاری، موفقترها به ناموفقها کمک میکنند بنابراین کمکرسانی و یاری دادن ترویج میشود .
با دانشآموزانی که نمیپذیرند درفعالیتهای گروه شرکت کنند. چه باید کرد؟
اگر راهحلهای فوق، اثرگذار واقع نشد به دانشآموزان مشکلدار اجازه دهید به تنهایی کار کند. از آنجا که مسائل درس در گروه بهتر حل میشوند، این امر عامل ترغیبی برای مشارکت دانشآموز سرکش در فعالیتهای گروهی است.
اگر دانشآموزان بسیار خوب در گروه نخواهند با دانشآموزان نیازمند به تلاش کار کنند. چه باید کرد؟
چگونه می توان دانشآموزان را به کار در گروه تشویق کرد تا خلاقیت با شواهد دیگری از تفکر سطح بالاتر از خود بروز دهند
زندگی انسان بدون همکاری و همیاری بسیار بی معنی است. انسان از تنهایی میگریزد و خود را در جمع مییابد. همکاری کردن، به دانشآموزان راه و رسم دوستی کردن و کار با افراد گوناگون را میآموزد. همیاری کردن یادگیری را بسیار خوشایندتر میکند.
پژوهشگران از پاسخ سوالات طرح شده برای دانشآموزان سه فرهنگ متفاوت (آلمان، کانادا، ایران) دریافتند که از میان انواع روشهای تدریس و یادگیری، دانشآموزان روش یادگیری مشارکتی را ترجیح میدهند.
یادگیری مشارکتی یک روش تدریس موفق در گروههای کوچک است در این روش، در هریک از گروهها، دانش آموزان با تواناییهای متفاوت و با استفاده از فعالیتهای یادگیری گوناگون درک خود را نسبت به موضوع درسی بالا میبرند.
منبع: تبیان
